Voorlichting op middelbare scholen is vaak een hot topic. Voor leerlingen zijn de onderwerpen spannend en nieuw, voor docenten is het een uitdaging de jongeren in hun taal te bereiken. Het inzetten van jongerenexperts is bewezen effectief bij het bespreken van gevoelige thema’s als alcohol en sexting.

Stichting Kikid verzorgt voorlichting op middelbare scholen in de vorm van interactieve theatervoorstellingen en workshops. Kikid werkt met speciaal getrainde studentvoorlichters van rond de 20 jaar. Het inzetten van deze jongerenexperts heeft als doel de leerlingen persoonlijker en als ervaringsdeskundige aan te kunnen spreken.
Het St. Michaëlcollege in Zaandam, dat al een aantal jaren samenwerkt met Kikid, is één van de eerste scholen die met Kikid een doorlopende leerlijn voor hun leerlingen heeft ontwikkeld. De leerlingen krijgen drie jaar lang jaarlijks een voorstelling en aansluitende training die qua thematiek bij het leerjaar past. Vaste thema’s zijn (cyber)pesten, seksualiteit en relaties, alcohol en geld.

“Kikid is heel wat anders dan een uurtje mentorles”

Wouter van der Hoef, conrector van het St. Michaëlcollege, vindt het belangrijk om leerlingen intensief bezig te laten zijn met de thema’s. “Een middag met Kikid is heel wat anders dan een uurtje mentorles”, zegt hij. “We kunnen als school zeggen dat we goede mentoren en begeleiding hebben – dat is ook zo, maar zo’n training kun je zelf gewoon niet organiseren.”

“Dit jaar komt Kikid voor het eerst in klas 2. Voor de voorlichting in klas 1 werken we al langer met de stichting samen”, vertelt Van der Hoef. “We hebben samen met Kikid de inhoud van het traject afgestemd. Daarbij kijken we naar wat de belangrijkste ontwikkelingspunten van de leerlingen zijn op sociaal-emotioneel vlak, en wat de behoefte van onze school is.”

Ook belangrijk in de keuze voor Kikid is het interactieve theaterformat. Mischa de Groot, mentor van klas 2: “De scènes in de voorstelling bevatten veel humor en worden nabesproken in kleine groepjes. Dat voegt veel toe. De acteurs verdelen hun aandacht over de leerlingen en vragen alle leerlingen om hun mening over wat ze hebben gezien. Iedereen móét iets zeggen.”

Nee is nee

Een hoofdonderwerp van het Kikid-programma is het leren aangeven van grenzen. De Groot: “Ik was aanwezig bij een training van Kikid waar twee leerlingen een rollenspel speelden. Een van de twee moest daarin aangeven dat hij iets niet wilde. Toen we het rollenspel nabesproken, gaf de leerling aan dat hij het moeilijk vond om tegen de andere leerling in te gaan.” De Groot wil leerlingen laten inzien dat het moeilijk kan zijn om een biertje of het sturen van een foto te weigeren. “Ik hoop dat ze leren dat nee ook echt nee is.”

Jong karakter

De mentoren zijn te spreken over het jonge karakter van de voorlichting van Kikid, dat in contrast staat met de soms verouderde trainingen die ze eerder op school hadden. “Ook het voorbereiden van de Kikid-bijeenkomsten was erg leuk en interactief. Het past in de vlotte leefwereld van de leerlingen”, vindt Freya Brolsma, ook mentor van klas 2.
Pien (14) uit klas 2 is het daarmee eens: “Ik kan thuis wel praten over lastige onderwerpen met mijn ouders, maar ze snappen je vaak toch niet helemaal. De mensen van Kikid zijn zelf jong en begrijpen je daarom beter.”

“Jongens willen toch vaak cool zijn”

Melanie (13) uit klas 2 kon na de training makkelijker lastige onderwerpen in haar klas bespreken: “Ik vond het lastig om op school over de scheiding van mijn ouders te praten. Tijdens de training ging dat steeds makkelijker. Na de training was iedereen ook opener naar elkaar.” Joachim (13) uit klas 2 beaamt dat: “De mensen van Kikid zijn heel vriendelijk, dat hielp om je veilig te laten voelen in de klas. Ik denk dat het voor jongens nog moeilijker is om het over dingen als alcohol te hebben. Jongens willen toch vaak cool zijn, en het is niet cool om het over zulke onderwerpen te hebben. Maar eigenlijk is daar helemaal geen reden voor.”

Bewustwording

De conrector hoopt dat het meerjarentraject een blijvende impact heeft op de leerlingen: “In leerjaar drie krijgen ze een training die terugpakt op jaar één en twee. Op die manier denken we echt een gedragsverandering te kunnen bewerkstelligen.” Mariska Broertjes, afdelingsleider van klas 2, voegt toe: “Een tijdje geleden speelde het verspreiden van foto’s via social media als onderwerp op school. We willen de leerlingen in dat soort situaties tot denken aanzetten: welke verantwoordelijkheid heb je zelf, welk effect heeft het als jij iets deelt op social media?”
De leerlingen merken dat de trainingen van Kikid nu al effect hebben op de sfeer in hun klas. “Voordat we de voorstelling over grenzen aangeven hadden gehad, werden sommige kinderen in de klas wel eens oneerlijk behandeld. Nu gebeurt dat veel minder”, vertelt Amani (13) uit klas 2. Pien vult aan: “Laatst was er iets over sexting in het nieuws en hebben we dat besproken tijdens mentoruur. Toen kwam wat we geleerd hadden tijdens de Kikid-trainingen weer terug.”
De leerlingen hebben wel nog een verbeterpuntje voor de docenten: de bijeenkomsten in het vervolg verspreiden over een aantal weken. Pien: “We hadden in twee weken een paar middagen voorlichting. Toen dacht ik op een gegeven moment wel: pfff, wéér Kikid… maar ondanks dat je soms niet zo’n zin had, was het wel heel leerzaam.